Bebeklerde Beyin Gelişimi Nasıl Desteklenir?

Bebeklerde beyin gelişimi için oyuncakların yeri çok önemlidir. Dünyayı tanımaya çalışan, çevresinde olup bitenlerin farkına varmaya başlayan bebekler, birlikte oyun oynadıkları yada tek başına bir şeyler yaptıkları her durumda yeni şeyler keşfeder ve beyin gelişimi buna paralel olarak yaşla birlikte gelişimini tamamlar.

Beyin gelişiminde oyuncakların rolü

Bir çok anne baba çocukları için en iyi oyuncakların ne olduğunu merak eder. Hangi oyuncaklar hem eğlenceli, hem öğretici, hem de güvenlidir?

Bazı ebeveynler bu endişelere fazla kapılmazlar ve çocuklarına eğitici olduğunu düşündükleri her oyuncağı alırlar. Elbetteki her zaman çocuğunuzun en iyisine sahip olmasını istersiniz ancak belirli bir standardı tutturmak uğruna en iyilerini almak zorunda değilsiniz. Oyuncaklar çocukların yeni beceriler öğrenmesine ve geliştirmesine yardımcı olur ama gelişimin diğer bağlantılarını tamamen dışlamak akıllıca değildir. Bir oyuncak ya da oyuncak seti tek başına bir çocuğu olgunlaştırmaz. Özellikle yeni yürüyen çocuklar için ebeveynleri ile kurduğu uyarıcı ilişkinin yerini hiçbir oyuncak tutmaz. Ayrıca çocuğunuza becerilerini aşan oyuncaklar yerine, gelişimine uygun olanları vermeniz gerekir.

Bununla birlikte çocuğunuzla birlikte banyo yapmak, şarkı söylemek gibi günlük aktiviteler beyin hücrelerinin birbiriyle ilişkisini arttırır. Herhangi bir aktivitede çocuğunuzun beyin hücreleri yeni bağlantılar oluştururken ve eskilerini pekiştirirken, kullanılmayanları da ayıklar.

Beyin gelişiminde sevginin yeri

Çocuğunuzun beyin gelişimine yardımcı olmak için öncelikle bebeğinizle sıcak ve şefkatli bir ilişki kurmaya çalışın. Onunla ilgili memnuniyetinizi dile getirin ve güvende olduğunu hissetmesine yardımcı olun. Onun olumlu özelliklerini ön plana çıkarın, vurgulayın. Olumsuz özelliklerini vurgulamadan düzeltmeye çalışın.

Her çocuk ebeveynleri için çok önemlidir. Doğumdan itibaren her çocuğun farklı bir yapısı vardır. Çocuklar, fiziksel ve zihinsel olarak farklı oranlarda gelişirler. Bebeğinizin ilerleyişini ve farklılığını kabul edin, her çocuğun kendi yöntemi ile başarıya ulaştığını unutmayın.

Bebeğinizin işaretlerine tepki verin. Uyumuna ve ruh haline dikkat edin; ruh halinin gün, hafta ya da ay boyunca nasıl değiştiğini fark etmeye çalışın. Her ikinizin de iyi ve kötü günler geçirdiğini unutmayın. Çocuğunuzun duygularını, sözcüklerle ya da hareketlerle size anlatmak istediklerini ve ne yapmaya çalıştığını anlamak için özen gösterin.

Sağlıklı bir beyin ve zeka gelişimi için öneriler 

Bebeklerde sağlıklı bir beyin gelişimi için yapılabilecekleri şöyle sıralayabiliriz;

  • İlk olarak doğum öncesi düzenli bir bakımla daha sonrada düzenli doktor ziyaretleri ve aşı uygulamalarıyla çocuğunuzun sağlığını, güvenliğini ve iyi beslenmesini, özellikle anne sütü almasını sağlayın. İlk altı ayda sadece anne sütüyle beslenme ve uygun ek besinlere başladıktan sonra iki yaşına kadar emzirmeye devam etmek, çocuğun beyin gelişimi için (özellikle prematüre doğanlar için) çok önemlidir.

 

  • Zihinsel ve fiziksel olarak kendinize dikkat edin. Siz iyi olmadığınızda çocuğunuza da bakamazsınız. Ayrıca siz nasıl çocuğunuz için endişeleniyorsanız, çocuğunuz da sizin için endişelenir. Çocuğunuzu kucaklayan ve ona dokunun. Onu gözlemleyerek, ihtiyaçlarını analiz edin, neleri sevip nelerden hoşlanmadığını anlayarak onunla oyunlar oynayın. Çocuklar iyi oyun yazarlarıdır. Yazarlar, yönetirler ve oynarlar. Bu nedenle onların oyunlarına katılın.

 

  • Çocuğunuzla konuşun, ona şarkı söyleyin ve kitap okuyun. Konuşmanızda onu sorular sorun. Size sözcüklerle cevap vermese de bir konuşma sürdürmeye çalışın. Çocuğunuza ne yaptığınızı anlatın ve ona da ne yapması gerektiğini söyleyin.

 

  • Çocuğunuza kitap okurken, öykünün devamında ne olacağını ona sorarak, onun da hayal gücüyle size katılmasını sağlayın. Sözcük oyunları oynayın. Ona bu konuda ne düşünüyorsun gibi evet ya da hayırdan daha fazla sözcüğü gerektirecek açık uçlu sorular sorun. Geçmişte neler olduğunu ya da gelecekte neler olacağını hayal etmesini isteyin.

 

  • Çocuğunuzla ne istediği konusunda konuşun. Ona duyguları ile ilgili konuşabileceğini sözcükleri öğretin. Gerekli olduğunda çocuğunuzun davranışlarından hoşlanmadığınızı ama onun duygularını anladığımızı ve onu her zaman sevdiğinizi ifade edin. Söylediklerinizin altında yatan nedeni anlayabilmesi için ona yaramazlıklarının şekillerini ve sonuçlarını anlatın.

 

  • Çocuğunuzun sadece yapmaması gerekenleri değil, ne yapması gerektiğini de anlat anlatın. Davranışlarının başkalarını nasıl etkilediğini ona gösterin. Çocuğunuzu güven arayışı ve oyun oynaması için teşvik edin. Çocuk riskli gördüğü bir şey yapmak için sınırları kendi bilgisi oranında zorlar. Çocuğunuza da keşfetmesi ve yeni şeyler denemesi için olanaklar sağlayın ancak kendisine zarar verme riskine karşı hazırlıklı olun.

 

  • Çocuğunuzun başkalarıyla iletişim kurma yollarını keşfetmesi için olanaklar yaratın. Kendi yaşıtlarıyla ve diğer yaşlardaki çocuklarla zaman geçirebileceği ortamlar yaratın. Arkadaşlık kurarken kaçınılmaz olarak karşılaşacağı anlaşmazlıkları, kavgaları ve hayal kırıklıklarını nasıl çözeceği konusunda ona yardımcı olun.

 

  • Televizyon için sınırlama getirin. Televizyon çocuğunuz için bazen çok heyecanlı ve merak uyandırıcı olabilir yada onun televizyon izlediği süre zarfında sizler bazı işlerinizi yapabilmek için fırsat yakalamış olabilirsiniz. Ancak televizyonda yayınlanan çok az program çocuğunuzun hayal gücünü gerçekten geliştirecek niteliktedir. Çoğu zaman çocuğunuzun hayal gücünü geliştirebileceği egzersizler yapması için televizyondan geriye zaman kalmaz.

 

  • Televizyon için sınırlı zamanlar belirleyin ve çocuğunuzun istediğiniz eğitici programlardan birini izlediğinden emin olun. İlk iki yaşta mümkünse hiç televizyon seyrettirmemek ya da süreyi 30 dakika ile sınırlandırmak uygundur. Doğumdan itibaren televizyon seyredilmesi ile dikkat eksikliğinin ortaya çıkışı arasında ilişki olduğu bulunmuştur. Çocuklar için olan özel kanalların, çocukların beyin gelişimini olumlu yönde etkilediğini gösteren bilimsel çalışma sonuçları yoktur. Bu yaş için en önemli kazanım, anne baba ve yakın çevre ile kurulan ilişkilerdir.

Çocuklar bebeklik döneminde her şeyi görerek, tadarak, dokunarak ve deneyerek öğrenirler. Bu deneyimleri bazen oyuncaklarla, bazen evdeki eşyalarla, bazen sokakta yada bazen kitaplardan edinirler.

Yapılan araştırmalar, anne babası ve varsa kardeşi ile yakın iletişim halinde büyüyen çocuklarda zeka ve beyin gelişiminin, diğer çocuklara oranla çok daha hızlı olduğunu göstermektedir.

Sizler de çocuğunuzun sağlıklı bir zeka ve beyin gelişimi için, bebeğinize sevgi gösterin, onunla konuşun, yeni şeyler keşfetmesine imkan verin ve tüm bunları birlikte paylaşarak yapın.

Daha fazla bilgi almak ve görüş bildirmek için bize yorum bölümünden ulaşabilirsiniz.

Ayrıca aşağıdaki konular da ilginizi çekebilir;

Bebeklerde emekleme ve ilk adım
Bebeklerde beslenme ile ilgili sıkça sorulan sorular?
Çocuklara tuvalet alışkanlığı ne zaman ve nasıl kazandırılır?
Bebeklerde iştahsızlık nedenleri ve çözümleri

Yardımcı Kaynak: Prof. Dr. Gülbin Gökçay – Yaşamın İlk 2 Yılında Çocuk Sağlığı ve Bakımı

 
Bunları da beğenebilirsin

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.